Als communicatiestudent eind jaren ’90 / begin jaren ’00 leerde ik toch echt dat je als luisteraar informatie ontvangt. De nadruk lag op krijgen, of lelijker gezegd: ‘halen’.

Luisteren is geven voelde daardoor eerst vrij radicaal. Maar inmiddels heeft dit inzicht zich diep in mij verankerd. Ik kan het eigenlijk niet meer anders zien. Als ik luister, geef ik. En wat ik krijg, wordt daarmee nog waardevoller.

Wat krijg je dan als je luistert?

Vertrouwen en kwetsbaarheid. De ander geeft zich bloot, stelt zich open, durft zich te laten zien. Dat is veel meer dan ‘een mening ophalen’ of ‘een interview doen’. Als je oog hebt voor wat je van de ander vraagt, dan ga je er bewuster mee om. Het is dat bewustzijn dat het verschil maakt; waardoor je meer tot de kern komt dan wanneer je ‘snel even een vraag komt stellen’. 

Wat geef je dan als je luistert?

Als luisteraar geef je aandacht, ruimte, veiligheid, vertrouwen. Om maar wat te noemen. Mogelijk geef je ook begrip, verbinding en compassie. Als je er zo naar kijkt, is het een heel menslievende daad om te luisteren. Je gééft echt iets, iets wezenlijks. Vooral als je vertraagt en als je kunt dienen als space holder. 

Wat is holding space?

Holding space is een actieve daad van niets doen en wel aandachtig, uitnodigend aanwezig zijn. Je biedt een ‘container’ waarin wat zich aandient, wat iemand wil vertellen, wat iemand doorvoelt, wat spanning of emotie oproept, tevoorschijn mag en kan komen. Je deinst niet terug, je veroordeelt en vertrekt niet. Je bent een getuige. Alsof je zegt: “Kom maar, neem je tijd, alles is welkom, ik blijf.”

Je “houdt ruimte” – wat toch minder mooi klinkt vind ik zelf. De Engelse termen space holder en holding space dekken voor mij de lading beter.

Waarom en hoe vertragen?

Als je vertraagt hoor je meer. Door te vertragen máák je de ruimte die je als space holder ‘bewaakt’. Stel je maar voor dat je een goed gesprek wilt voeren met een collega. Doe je dat even tussen 2 meetings door? Of maak je dan een lunch- of wandelafspraak? Zeker voor wandelen geldt dat je ruimte maakt. Wandelen breekt de dag, wat op zich al vertragend werkt. Je laat je to do-lijst even los. En zo zorg je voor vertraging.

Vertragen klinkt makkelijker dan het is

We zijn in organisaties vaak ongemerkt een enorm hoog tempo gewend. Als introverte verwerker ben ik me daar extra van bewust. Ik vertraag noodgedwongen zou je kunnen zeggen. Als ik dat niet doe, put ik mezelf mentaal uit. Dan mis ik de ruimte om alle indrukken en informatie te verwerken. Maar voor veel mensen geldt dat helemaal niet. Het tempo van de snelle, extraverte medemens is vaak de norm. Zo kan ik enorm genieten van een dag ‘de hei op’ om eens goed stil te staan bij een aantal vraagstukken. Echt even de diepte in, reflecteren en bewustzijn creëren. Een ander kan dat vreselijk storend of onnodig vinden. En zie die dan maar eens in de vertraging te krijgen…